КТ.мн

Бид саяхан Монголын "Силикон Валлей" байгуулах төслийн үзэл баримтлал гэсэн Word-ийн файл олж авлаа. Үүнийг эрхэм танд сонирхуулах нь бидний үүрэг гэж үзсэн юм.

“СИЛИКОН ВАЛЛЕЙ БАЙГУУЛАХ” ТӨСЛИЙН ҮЗЭЛ БАРИМТЛАЛ, БАРИМТЛАХ ЧИГЛЭЛ

НЭГ. ТӨСӨЛ БОЛОВСРУУЛАХ ҮНДЭСЛЭЛ, ШААРДЛАГА

Сүүлийн жилүүдэд Монгол Улсын Их хурал, Засгийн газраас мэдээллийн технологийн салбарт онцгой анхаарч уг салбарыг хөгжүүлэхэд ихээхэн ач Dn; холбогдол өгч байгаа бөгөөд мэдлэг, оюунд тулгуурласан, мэдээлэлжсэн нийгмийг бий болгох талаар бодлого баримталсаар ирсэн билээ.

Манай улс нь олон улсын жишгийн дагуу мэдээллийн технологийн төвлөрөл буюу кластерийг бий болгохоор зорилтыг тавин ажиллаж 2002 онд Монголын Улсын мэдээллийн технологийн салбарын хөгжлийг хурдасгах зорилгоор Мэдээллийн технологийн үндэсний паркыг байгуулсан нь тус салбарт шинэ дэвшилтэт санааг бvтээгдэхүүн, vйлчилгээ болгон хувиргах, шинэ хэрэгцээг эрж олох, шинэ технологид суурилсан бизнесийг хөгжvvлэх, шинээр байгуулагдаж буй компанид ажлын таатай орчин, менежментийн иж бvрэн дэмжлэг туслалцаа vзvvлэх замаар тэднийг санхvvгийн болон vйл ажиллагааны хувьд тогтворжсон дотоод зах зээлд өрсөлдөх чадвартай болгон өсгөн бойжуулах бизнес инкубатор амжилттай ажиллаж байна. Уг ололт амжилтыг улам бататгаж мэдээллийн технологийн хувийн хэвшлийн байгууллагуудад дотоодын төдийгүй олон улсын зах зээлд өрсөлдөх чадвар, боломжыг бий болгохын тулд Силикон Валлей буюу Мэдээллийн технологийн төвлөрөл бий болгох шаардлагатай байна.

Монгол Улс нь цөөн хүн амтай, дотооддоо хангалттай зах зээлгүй тул экспортод суурилсан нийгмийг бүрдүүлэхээр зорьдог. Гэвч  манай улсын далайд гарцгүй хоёр их гүрний хооронд орших түгжигдмэл байрлал нь физик утгаараа бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж экспортлоход  маш том саад болж байна. Мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэл буюу мэдлэгт суурилсан үйлдвэрлэлийг дэмжсэнээр манай улсын эдийн засагт томоохон түлхэц болох юм.
Монгол Улсын мэдээллийн технологийн хувийн хэвшлийн байгууллагууд олон улсын зах зээлд өрсөлдөх боломж их байгаа болон мэдээллийн технологийг ашиглаж мэдлэгт тулгуурласан эдийн засагтай улс болох ирээдүйн зорилтыг хангах үүднээс бусад орны туршлагын дагуу Мэдлэг, оюуны төвлөрлийг үүсгэн, оюуны уурхай бий болгох зайлшгүй шаардлагатай байгаа юм.

Дээрх үндэслэл, шаардлагуудын дагуу Монгол Улсын Ерөнхий сайд 2010 оны 01 дүгээр сарын 19-ны өдөр мэдээлэл, харилцаа холбоо, технологийн салбарынхантай хийсэн уулзалтад Монгол Улсад мэдээллийн технологийн төвлөрөл буюу Силикон Валлейг байгуулах талаар нэн даруй ажиллахыг үүрэг болгосон. Мөн 2010 оны 01 дүгээр сарын 21-ны өдөр Шинжлэх ухаан, технологийн үндэсний зөвлөлийн хуралдаанд “Мэдээллийн технологийн сургалт, үйлдвэрлэлийн хотхон байгуулах” төсөл болон БСШУЯ-ны “Их дээд сургуулиудын хотхон байгуулах” төслийг нэгтгэн Цахиурын хөндий буюу Силикон Валлейг байгуулах үүрэг даалгаврыг Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам, Мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбоо, технологийн газар болон Үндэсний хөгжил, шинэтгэлийн хороонд өгсөн билээ.

ХОЁР. ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙН ЕРӨНХИЙ БҮТЭЦ, ЗОХИЦУУЛАХ ХАРИЛЦАА, ХАМРАХ ХҮРЭЭ

Уг төсөл нь Силикон Валлейг бий болгоход хийгдэх ажлууд, зорилго, зорилтууд, санхүүжилтийн төлөвөлөгөө, хариуцах этгээдүүд, хэрэгжих хугацаа, байрлах байршил, үе шат, үйл ажиллагаа, төлөвлөгөөнөөс бүрдэнэ.

Силикон Валлей төсөл нь Монгол Улсын мэдлэг оюунд тулгуурласан салбарууд болох мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэл, эрдэм шинжилгээ, боловсролын салбарын үйл ажиллагааг уялдуулан холбож, газар зүйн байршлын хувьд төвлөрүүлснээр үр ашиг бүхий мэдлэг оюуны тогтолцоо бий болж, экспортод чиглэсэн, мэдлэгт суурилсан үйлдвэрлэлийн тогтолцоо бий болох юм. Мэдээллийн технологийн төвлөрлийг бий болгосноор Монгол Улсын мэдлэг оюуны салбар шинэ түвшинд гарч төгөлдөрших болно.

Тус төслийн хамрах хүрээ:

• Боловсролын салбар: Их дээд сургуулиудын одоогийн оршин байгаа тогтолцоонд өөрчлөлт орж, сургалтын төрөл чиглэлээр төрөлжүүлэн, зах зээлийн эрэлт хэрэгцээнд тохирсон мэргэжилтэн бэлтгэх үндэс суурь бүрдэлдэнэ.
• Мэдээллийн технологийн салбар: Силикон Валлей байгуулснаар мэдээллийн технологийн хувийн хэвшлийн үйл ажиллагаа шинэ түвшинд гарч, эрдэм шинжилгээ болон боловсролын салбаруудын үйл ажиллагаатай уялдан, шууд эргэх холбоотой болсноор олон улсын зах зээлд өрсөлдөх боломж бололцоо нээгдэх юм. Мөн шинэ санаачлага, шинэ технологийг бүтээгдэхүүн үйлчилгээ болгох боломжийг бий болгоно.
• Шинжлэх ухаан, технологийн салбар:  Шинжлэх ухааны академийн үйл ажиллагаа  хувийн хэвшил болон их дээд сургуулиудын үйл ажиллагаатай нягт уялдснаар Шинжлэх ухаан, тэргүүний технологийг хөгжүүлэх үйл ажиллагаанд дэвшил гарч олон улсын зах зээлийн эрэлт хэрэгцээнд тулгуурласан шинэ технологи гарах,  үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх нөхцөл боломж бүрэлдэх юм.
• Хувийн хэвшил:  Өндөр технологи, мэдээллийн технологи, мэдлэгт суурилсан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх хувийн хэвшил үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэх, хоорондоо хамтран ажиллах, бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, технологио сайжруулах, менежментээ чадавхижуулах боломж бүрдэнэ.

ГУРАВ. БАТЛАГДСАНЫ ДАРАА ҮҮСЧ БОЛОХ НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ, ХУУЛЬ ЗҮЙН ҮР ДАГАВАР, ТЭДГЭЭРИЙГ ШИЙДВЭРЛЭХ ТАЛААР АВЧ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТУХАЙ

Уг төсөл хэрэгжсэнээр Мэдлэгт суурилсан үйлдвэрлэлийн салбарын сургалт, судалгаа, эрдэм шинжилгээний байгууллагууд, хувийн хэвшил, үйлдвэрлэлтэйгээ нягт уялдаж, үр ашиг бүхий бүтцэд орж сургалтын байгууллагаас бэлтгэгдэн гарсан хүний нөөц үйлдвэрлэлдээ гологдох явдал арилж, Эрдэмтдийн лабораторид бий болсон өндөр технологи, аливаа нээлтүүд үйлдвэрлэлд нэвтэрч,  үүний дагуу бизнесийн байгууллагууд олноор бий болж Монгол Улсын эдийн засгийн хөгжилд хувь нэмэр оруулах орчин бүрдэнэ.

Мөн мэдээллийн технологийн болон боловсрол, шинжлэх ухааны салбар шинэ шатанд гарах бөгөөд салангид хэлбэрээр явагдаж байсан үйл ажиллагаа нь нэгсэн зохион байгуулалтад орж нэгэн том системийг бий болгосноор эрдэм шинжилгээ, боловсрол, мэдээллийн технологийн салбарууд эргэх холбоо бүхий маш үр ашигтай үйл ажиллагаа явуулдаг болох юм. Улмаар мэдлэг оюунд тулгуурласан дээрхи салбаруудын үйл ажиллагаа төгөлдөржих, хувийн хэвшлийн хөгжил шинэ шатанд гарч олон улсын зах зээлд өрсөлдөх чадвар боломж нээгдсэнээр гадаад экспорт нэмэгдэх ач холбогдолтой юм.

Мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбоо, технологийн газар Мэдээллийн технологийн үндэсний парктай хамтран гадаад орнуудын мэдээллийн технологийн төвлөрлийг амжилттайгаар бий болгож байсан туршлагын судалгаа хийсэн.  Уг судалгааны үр дүнгээс харахад мэдээллийн технологийн төвлөрөл нь амжилттайгаар оршин тогтнож, зорилгоо амжилттай биелүүлэх гол хүчин зүйл нь эхэн үеийн төрийн хүчтэй дэмжлэг чухал шаардлагатай юм. Уг асуудлыг шийдэхийн тулд олон улсын эрсдлийн хөрөнгө оруулагч нарыг татах, хөрөнгийн зах зээлийн загваруудыг хэрэгжүүлэх, Улсын төсөв болон гадны тусламж, хандивийг энэ чиглэлд татах, хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтыг татах зэрэг арга  хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай.

ДӨРӨВ. БУСАД ХУУЛЬТАЙ ХЭРХЭН ХОЛБОГДОЖ БАЙГАА, ТҮҮНИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХТЭЙ ХОЛБОГДОЖ ЦААШИД ШИНЭЭР БОЛОВСРУУЛАХ БУЮУ НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ, ХҮЧИНГҮЙ БОЛГОХ ХУУЛИЙН ТАЛААР

Төсөл бүрэн хэрэгжиж мэдээллийн технологийн төвлөрөл буюу тусгай бүсийг бий болгосноор тус бүсэд мэдлэг оюунд тулгуурласан салбарын байгууллагуудыг татахын тулд хууль эрх зүй, татварын уян хатан бодлого явуулах шаардлагатай. Үүний дагуу холбогдох хууль тогтоомжуудад нэмэлт өөрчлөлтүүд орох шаардлагатай.

ТАВ. ТӨСЛИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ

• Силикон Валлей нь мэдлэг оюунд тулгуурласан томоохон цогцолбор хотхон буюу тусгай бүс бөгөөд ирээдүйд эрчимтэй өргөжин тэлэхийг тооцоолж газарзүй болон холбогдох бусад асуудлуудыг батлуулах
• Нийслэл буюу зах зээлийг түшсэн байдалтай Улаанбаатар хотод нэн ойрхон байршилтай байх
• Силикон Валлей төслийг даруй боловсруулж батлуулах
• Мэдээллийн технологийн сургалт, үйлдвэрлэлийн хотхон байгуулах
• Их дээд сургуулиудын хотхон байгуулах дэд төслүүдтэй байх
• Силикон Валлей төсөлтэй уялдуулан эхний хөрөнгө оруулалт байдлаар
• БНЭУ-ын Засгийн газраас авахаар төлөвлөж буй хөнгөлөлттэй зээлийн хөрөнгөөр “Мэдээллийн технологийн аутсорсингийн төв” байгуулах төслийг боловсруулж хэрэгжүүлэх
• Силикон Валлей төслийн санхүүжилтийг зээлийн хэлбэрээр бус зөвхөн улсын төсөв, буцалтгүй тусламж, хөрөнгө оруулалт байдлаар шийдвэрлэх
• Тусгай бүсэд байршсан мэдээллийн технологийн компаниудад дэмжлэг үзүүлэх бодлого явуулах
• Venture capital хэлбэрийн хөрөнгө оруулалтыг эхний ээлжинд улс хариуцаж ажиллах
• Урт хугацааны татварын болон бусад хөнгөлөлтүүдийг урт хугацааны туршид үзүүлэх
• Эрсдлийн буюу Venture capital-д зориулсан сан үүсгэж ажиллах